Το Qi gong 氣功 (προφέρεται τσι κόνγκ) είναι μια αρχαία κινεζική πρακτική που συνδυάζει απαλές κινήσεις, ρυθμική αναπνοή και διαλογισμό για τη βελτίωση της σωματικής και ψυχικής υγείας. Η λέξη προέρχεται από το “Qi – 氣” που σημαίνει ζωτική ενέργεια και το “Gong 功” που σημαίνει καλλιέργεια ή δεξιότητα, σημαίνοντας ουσιαστικά την «καλλιέργεια της ζωτικής ενέργειας».

Το Qi σύμφωνα με την κινέζική φιλοσοφία και ιατρική περιγράφεται ως «η δύναμη της ζωής» η ζωτική ενέργεια. Αν και δεν υπάρχει αντίστοιχη έννοια στη δυτική επιστήμη, μπορεί κανείς να το κατανοήσει καλύτερα μέσα από αυτές τις τρείς οπτικές:

1. Βιολογική ενέργεια: Στο σώμα μας, το Qi θεωρείται η δύναμη που κινεί το αίμα, υποστηρίζει την πέψη, ρυθμίζει τη θερμοκρασία και επιτρέπει στα όργανα να λειτουργούν. Κατά κάποιο τρόπο είναι ο «ηλεκτρισμός» που κρατά τη μηχανή του σώματος σε κίνηση.

2. Ροή σε κανάλια – μεσημβρινοί: Σύμφωνα με την παραδοσιακή κινεζική ιατρική, το Qi κυκλοφορεί μέσα από αόρατα κανάλια που ονομάζονται μεσημβρινοί. Όταν το Qi ρέει ελεύθερα, είμαστε υγιείς. Αν «λιμνάσει» μπλοκαριστεί, λόγω στρες, τραυματισμού, κακής διατροφής ή καθιστικής ζωής, τότε εμφανίζεται η ασθένεια.

3. Συμπαντική Δύναμη: Σε ένα πιο φιλοσοφικό επίπεδο, το Qi είναι η ουσία που συνδέει τα πάντα. Στην κινέζική κοσμολογία αναφέρεται ως «Οι τρεις Θησαυροί – Sān Cái 三才» του Σύμπαντος. Υπάρχει η «Ουράνια Ενέργεια Tian Qi – 天氣» (καιρός, ηλιακό φως), η «Γήινη Ενέργεια Di Qi – 地氣» (μαγνητικά πεδία, περιβάλλον) και η «Ανθρώπινη Ενέργεια Ren Qi – 人氣».

Η ιστορία του Qi gong – 氣功 είναι βαθιά ριζωμένη στην κινεζική παράδοση, εκτεινόμενη σε βάθος χιλιάδων ετών, συνδυάζοντας την κινεζική ιατρική, τη φιλοσοφία (Ταοϊσμό, Βουδισμό) και τις πολεμικές τέχνες. Χρονολογείται από 3.000 έως και 5.000 χρόνια πριν. Αρχικά, οι ασκήσεις αυτές, που συνδύαζαν κίνηση, αναπνοή και διαλογισμό, χρησιμοποιούνταν για τη διατήρηση της υγείας και τη μακροζωία.

Η ιστορία του Shaolin Qi Gong- 少林氣功, είναι στενά συνδεδεμένη με την ίδρυση του Ναού Σαολίν και την ανάπτυξη των πολεμικών τεχνών στην Κίνα, με μια παράδοση που ξεπερνά τα 1.500 χρόνια.

Η παράδοση αναφέρει ότι τον 6 ο μ.Χ. αιώνα ο Ινδός μοναχός Bodhidharma ( γνωστός ως Ta Mo ή Da Mo) έφτασε στον Ναό Σαολίν στο όρος Songshan της επαρχίας Henan. Ο Bodhidharma παρατήρησε ότι οι μοναχοί ήταν αδύναμοι σωματικά και δεν μπορούσαν να αντέξουν τις μακρές ώρες διαλογισμού. Για να ενισχύσει τη σωματική και την πνευματική κατάσταση των μοναχών, ο Bodhidharma δίδαξε μια σειρά από ασκήσεις που συνδύαζαν την αναπνοή, την κίνηση και τον διαλογισμό, οι οποίες αποτέλεσαν τη βάση για το Shaolin Qi Gong. Αρχικά οι τεχνικές αυτές αναπτύχθηκαν για την υγεία την ενεργειακή καλλιέργεια και την πνευματική φώτιση, αλλά σύντομα ενσωματώθηκαν στις πολεμικές τέχνες του ναού, Shaolin Gong Fu.

Το Shaolin Qi Gong- 少林氣功 χωρίζεται σε δυο είδη το μαλακό Ruǎn Qìgōng 軟氣 功 και το σκληρό Yìng Qìgōng 硬氣功.

Το μαλακό Ruǎn Qìgōng 軟氣功 εστιάζει στην υγεία, τη θεραπεία, τη χαλάρωση και την εσωτερική καλλιέργεια. Είναι το είδος που βλέπουμε με αργές, ρέουσες κινήσεις όπως τη φόρμα του Ba Duan Jin, Τα οκτώ κομμάτια του μεταξιού.

Το σκληρό Yìng Qìgōng 硬氣功, εστιάζει στην πολεμική ισχύ και την αντοχή του σώματος στα χτυπήματα, την εκρηκτική δύναμη και την προστασία των οργάνων μέσω της συμπύκνωσης της ενέργειας. Είναι η τέχνη που επιτρέπει στους μοναχούς Σαολίν να σπάνε αντικείμενα ή να δέχονται χτυπήματα χωρίς να τραυματίζονται παράδειγμα η Σιδερένια Μπλούζα – Tie Bu Shan.

Τα αποτελέσματα από την εξάσκηση στο τσι κονγκ δεν απαιτούν χρόνια για να εμφανιστούν, αλλά εξαρτώνται άμεσα από τη συνέπεια και τη συχνότητα της άσκησης. Ενώ για βαθιά εσωτερική αλλαγή και εξειδίκευση μπορεί να χρειαστούν χρόνια, τα πρώτα οφέλη είναι ορατά πολύ νωρίτερα.

Άμεσα, μόλις τις δυο πρώτες εβδομάδες, με 10-20 λεπτά καθημερινής εξάσκησης, οι περισσότεροι αρχάριοι παρατηρούν άμεσα βελτίωση στη διάθεση, μείωση του στρες, καλύτερη χαλάρωση και αύξηση της ενέργειας.

Βραχυπρόθεσμα, 4-12 εβδομάδες, με τακτική πρακτική, 2-3 φορές την εβδομάδα ή καθημερινά, τα αποτελέσματα γίνονται αισθητά στη σωματική κίνηση, την ισορροπία, την ευλυγισία και τη μείωση χρόνιων πόνων.

Μακροπρόθεσμα, η συνεχής εξάσκηση μπορεί να επιφέρει βαθιές αλλαγές στην προσωπικότητα, την ανθεκτικότητα, την ευλυγισία του σώματος και την ικανότητα κατεύθυνσης της ενέργειας.

Η καθημερινή άσκηση έστω και 10-15 λεπτών είναι καλύτερη από μια μεγάλη συνεδρία την εβδομάδα.

Η σωστή καθοδήγηση από δάσκαλο βοηθά στην αποφυγή λαθών και στην καλύτερη κατανόηση των αρχών του τσι κονγκ. Το τσι κονγκ είναι ένας δρόμος που δεν τελειώνει ποτέ.