Η Ιστορία του Shaolin Kung fu

Η Ιστορία του Shaolin Kung fu

"Από το Ναό στο μοντέρνο άθλημα"

Πότε έγινε άθλημα το Shaolin kung fu;

Μάθετε την ιστορική εξέλιξη από τον Ναό Σαολίν στα παγκόσμια πρωταθλήματα και τη διαφορά μεταξύ της ορολογίας Wushu και Kung Fu.

Οι Ρίζες στον Ναό Σαολίν: Η Γέννηση μιας Ιερής Τέχνης

Το Σαολίν Κουνγκ Φου δεν ξεκίνησε ως ένα απλό σύστημα μάχης, αλλά ως πνευματική άσκηση μέσα στους τοίχους του θρυλικού Ναού Σαολίν (少林寺 – Shàolín Sì). Ο ναός ιδρύθηκε το 495 μ.Χ. στους πρόποδες του βουνού Σονγκσάν (Sōngshān- 嵩山 ) στην επαρχία Χενάν (Hénán- 河南 ) της Κίνας.

Η λέξη Σαολίν (Shàolín 少林) μεταφράζεται κυριολεκτικά ως « Μικρό Δάσος» ενώ το Σαολίν Σι (Shàolín Sì少林寺) «Ο Ναός του Μικρού Δάσους»:

– Σάο (少 – Shǎo): μικρός, νεαρός.
– Λιν (林 – Lín): δάσος.
– Σι ( 寺- Sì) : Βουδιστικός ναός/μοναστήρι.

Το Shaolin kung fu αποτελεί μια ολοκληρωμένη μέθοδο σωματικής και πνευματικής καλλιέργειας που συνδυάζει τις πολεμικές τέχνες με τη φιλοσοφία του Τσαν (Ζεν) Βουδισμού και την παραδοσιακή κινεζική ιατρική.

Η Άφιξη του Μποντιντάρμα και ο Τσαν Βουδισμός

Ο καθοριστικός σταθμός για τη δημιουργία της τέχνης τοποθετείται γύρω στο 527 μ.Χ., με την άφιξη του Ινδού μοναχού Μποντιντάρμα (Pútídámó菩提达摩), τον οποίο οι Κινέζοι αποκαλούν σύντομα Νταμό (Dámó达摩 ). Ο Νταμό θεωρείται ο ιδρυτής του Τσαν Βουδισμού (Chánzōng禅宗 ) —γνωστού στη Δύση με την ιαπωνική ονομασία Ζεν (Zen)— ο οποίος συνδύασε τον παραδοσιακό Βουδισμό με στοιχεία του κινεζικού Ταοϊσμού (Dàojiào道教 ).

Από τον Διαλογισμό στις Πολεμικές Τέχνες

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Νταμό βρήκε τους μοναχούς του ναού σε κακή φυσική κατάσταση και εξαντλημένους από τις ατελείωτες ώρες ακίνητου διαλογισμού. Για να ενισχύσει την υγεία, την αντοχή και τη ζωτική τους ενέργεια, τους δίδαξε μια σειρά σωματικών ασκήσεων. Οι ασκήσεις αυτές βασίστηκαν σε τρία θεμελιώδη συγγράμματα:

1. Η Κάθαρση των Μυών και των Τενόντων- Yì Jīn Jīng (易筋经 ): Μια σειρά από στατικές και δυναμικές διατάσεις.

2. Το Πλύσιμο του Μυελού των Οστών- Xǐ Suǐ Jīng (洗髓经): Ασκήσεις εσωτερικής καλλιέργειας και αναπνοών.

3. Τα 18 Χέρια του Λοχάν – Luóhàn Shíbā Shǒu (罗汉十八手): Οι πρώτες 18 βασικές κινησιολογικές μορφές μάχης, οι οποίες αποτέλεσαν τον πυρήνα του κατοπινού Σαολίν Κουνγκ Φου.

Η Φιλοσοφική Έννοια του «Τσαν Γου» (Chan Wu)

Με την πάροδο των αιώνων, οι μοναχοί εξέλιξαν αυτές τις ασκήσεις ενσωματώνοντας τεχνικές αυτοάμυνας, καθώς ο ναός δεχόταν συχνά επιθέσεις από ληστές. Έτσι γεννήθηκε η μοναδική φιλοσοφία του Τσαν Γου – Chán Wǔ (禅武 ), που σημαίνει «Η Ένωση του Διαλογισμού (Chan) με την Πολεμική Τέχνη (Wu)».

Για τους μοναχούς Σαολίν, η μάχη δεν είχε ποτέ σκοπό την επιθετικότητα. Κάθε κίνηση, κάθε γροθιά και κάθε ανάσα κατά τη διάρκεια της εξάσκησης αποτελούσε —και αποτελεί μέχρι σήμερα— μια μορφή εν κινήσει διαλογισμού για την επίτευξη
της πνευματικής αφύπνισης.

Ο Πλούτος των Παραδοσιακών Φορμών (Taolu)

Σύμφωνα με τις ιστορικές καταγραφές του Ναού Σαολίν, έχουν διασωθεί και καταγραφεί εκατοντάδες Taolu (φόρμες). Ορισμένες πηγές μάλιστα αναφέρουν ότι στο παρελθόν οι διαφορετικές φόρμες ξεπερνούσαν τις 700.

Αν και πολλές από αυτές χάθηκαν με το πέρασμα των αιώνων, ένας σημαντικός αριθμός διατηρήθηκε και διδάσκεται μέχρι σήμερα. Οι φόρμες αυτές χωρίζονται σε βασικές κατηγορίες:

Γυμνά χέρια (Quan):

Περιλαμβάνει διάσημες φόρμες όπως οι:

Xiǎo Hóng Quán小红拳 – Μικρή Κόκκινη Γροθιά

Dà Hóng Quán 大红拳 -Μεγάλη Κόκκινη Γροθιά

Pào Quán 炮拳- Η Γροθιά του Κανονιού

Tōng bì Quán通臂拳 – Η Γροθιά της Διαπεραστικής Δύναμης των Χεριών.

Παραδοσιακά όπλα:

Χρήση παραδοσιακού εξοπλισμού, με κυριότερα το κοντάρι, το σπαθί, τη σπάθα και τη λόγχη.

Μιμητικές φόρμες ζώων:

Κινήσεις εμπνευσμένες από τη φύση και τα ζώα, όπως η
Τίγρη-Hǔ虎, ο Γερανός  Hè 鹤, το Φίδι -Shé 蛇, η Λεοπάρδαλη -Bào豹 και ο Δράκος – Lóng龙.

Εσωτερική καλλιέργεια (Qigong):

Ασκήσεις που εστιάζουν στην αναπνοή, την ενέργεια και την πνευματική συγκέντρωση.

Προσχεδιασμένη μάχη δύο ατόμων (Duilian):

Προκαθορισμένες φόρμες μάχης μεταξύ δύο ασκουμένων για την κατανόηση της εφαρμογής των τεχνικών.

Στην πράξη, είναι αδύνατο για έναν ασκούμενο να μάθει το σύνολο των φορμών του Σαολίν. Ακόμη και οι ίδιοι οι μοναχοί εξειδικεύονται σε συγκεκριμένες σειρές
Taolu, ανάλογα με τη γενιά τους, τη σχολή και το επίπεδο εκπαίδευσής τους.

Η Ιστορία του Σαολιν ως άθλημα

Αν και το Σαολίν ασκείται επί αιώνες ως πνευματική διαδρομή, η συμμετοχή του σε οργανωμένα πρωταθλήματα είναι σχετικά πρόσφατη. Η πορεία της σύγχρονης τυποποίησής του περιλαμβάνει σταθμούς-κλειδιά:

– 1949: Μετά την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, ξεκινά η συστηματική καταγραφή των παραδοσιακών πολεμικών τεχνών.

– 1956: Ιδρύεται η Κινεζική Ομοσπονδία Wushu (Chinese Wushu Association). Το Wushu αναγνωρίζεται επίσημα ως αγωνιστικό άθλημα στην Κίνα.

– 1958: Εκδίδονται οι πρώτοι επίσημοι κανονισμοί αγώνων, θεσπίζοντας συγκεκριμένα κριτήρια αξιολόγησης για τα ταολού.

– Δεκαετία 1980: Διοργανώνονται οι πρώτοι διεθνείς αγώνες Wushu, ανοίγοντας την τέχνη στον υπόλοιπο κόσμο. Ήταν η «χρυσή εποχή» της εξωστρέφειας. Η Κίνα άνοιξε τα σύνορά της και άρχισε να στέλνει ομάδες επίδειξης σε όλο τον κόσμο, μεγάλο ρόλο έπαιξε και η προβολή της ταινίας The Shaolin Temple το 1982 με τον Τζετ Λι.

– 1991: Πραγματοποιείται στο Πεκίνο το 1ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Wushu, υπό την αιγίδα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Wushu (IWUF).

Η Επίσημη Ένταξη του Σαολίν στις Παγκόσμιες Διοργανώσεις

Οι παραδοσιακές φόρμες του Σαολίν εντάχθηκαν τελικά στα επίσημα πρωταθλήματα ως ξεχωριστό μέρος του λεγόμενου Παραδοσιακού Wushu (Traditional Wushu / Traditional Kung Fu).

Η επίσημη πρεμιέρα του Σαολίν σε παγκόσμια αθλητική διοργάνωση έγινε στις 16 Οκτωβρίου του 2004, στο 1st World Traditional Wushu Festival (γνωστό σήμερα ως World Kungfu Championships). Η διοργάνωση φιλοξενήθηκε στην πόλη Zhèngzhōu 郑州της Κίνας, σε πολύ μικρή απόσταση από τον ιστορικό Ναό Σαολίν. Εκεί, το Σαολίν Κουνγκ Φου αναγνωρίστηκε ως επίσημο αγώνισμα στην κατηγορία Taolu, με ή χωρίς όπλα.

Συνοψίζοντας, το Σαολίν δεν γεννήθηκε ως άθλημα. Ήταν και παραμένει μια βαθιά, ολοκληρωμένη πολεμική τέχνη. Η σύγχρονη αγωνιστική του μορφή αποτελεί το αποτέλεσμα μιας συστηματικής προσπάθειας να διαφυλαχθεί, να οργανωθεί και να προβληθεί αυτή η μοναδική πολιτιστική κληρονομιά σε παγκόσμιο επίπεδο.

Wushu και Kung Fu: Ποια είναι η διαφορά;

Στη Δύση, οι δύο αυτοί όροι χρησιμοποιούνται συχνά ως συνώνυμοι. Ωστόσο, έχουν εντελώς διαφορετική ετυμολογία και σημασία:

Wushu (武术 – Πολεμική Τέχνη): Είναι ο επίσημος και τεχνικά σωστός όρος για όλες τις κινεζικές πολεμικές τέχνες. Όπως είδαμε, μεταφράζεται κυριολεκτικά ως «μέθοδος μάχης».

Kung Fu ή Gong Fu (功夫 – Ικανότητα μέσω προσπάθειας): Στην πραγματικότητα, ο όρος αυτός δεν σήμαινε αρχικά «πολεμική τέχνη». Σημαίνει την ικανότητα, τη δεξιοτεχνία και την τελειότητα που αποκτά κάποιος σε οποιονδήποτε τομέα, έπειτα από σκληρή δουλειά και χρόνο. Ένας σπουδαίος μάγειρας ή ένας κορυφαίος καλλιγράφος στην Κίνα θεωρείται ότι έχει «καλό Κουνγκ Φου». Ο όρος καθιερώθηκε παγκοσμίως για τις πολεμικές τέχνες τη δεκαετία του 1970, κυρίως
λόγω των ταινιών του Χονγκ Κονγκ και του Μπρους Λι.

Παραδοσιακό Kung fu vs Μοντέρνο Αγωνιστικό Wushu

Η διαφορά ανάμεσα στο Παραδοσιακό Σαολίν (Kung Fu) και το Σύγχρονο Αγωνιστικό Σαολίν Wushu είναι η βάση για να καταλάβουμε την εξέλιξη του αθλήματος:

1. Παραδοσιακό Σαολίν Κουνγκ Φου (Traditional Kung Fu)

Στόχος: Εστιάζει στην αυτοάμυνα, τη μαχητική εφαρμογή των κινήσεων, την εσωτερική καλλιέργεια (Qigong) και τη βουδιστική φιλοσοφία.

Κίνηση: Οι στάσεις είναι πιο μαζεμένες και σταθερές, σχεδιασμένες για πραγματική μάχη και προστασία του σώματος, ο ασκούμενος εκτελεί τις τεχνικές του σε πολύ περιορισμένο χώρο, χωρίς άσκοπες μετακινήσεις. «Η γροθιά παίζει εκεί που μπορεί να σταθεί ένας ξαπλωμένος ταύρος» (拳打卧 牛之地 – Quán dǎ wò niú zhī dì).

Φιλοσοφία: Η εξάσκηση αποτελεί τρόπο ζωής και πνευματικό μονοπάτι
(Τσαν/Ζεν).

2. Μοντέρνο Αγωνιστικό Wushu (Contemporary/Sport Wushu)

Στόχος: Εστιάζει στο οπτικό αποτέλεσμα, την αθλητική απόδοση, τη βαθμολόγηση σε αγώνες και την αισθητική.

Κίνηση: Περιλαμβάνει πολύ βαθιές στάσεις, ακροβατικά άλματα, εναέριες περιστροφές και εντυπωσιακές φιγούρες που θυμίζουν αγωνιστική ενόργανη γυμναστική.

Φιλοσοφία: Λειτουργεί ως σύγχρονος πρωταθλητισμός, με έμφαση στη φυσική κατάσταση, την ταχύτητα και την ευλυγισία.